(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి
కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు
గురువు ఐనాడు.
(3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు,
రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి
పుట్టింది.
అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 080
॥ శ్రీః ॥
3.80. అధ్యాయః 080
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
పలస్త్యేన భీష్ంప్రతిపుష్కరాదితీర్థమహిమానువర్ణనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text
పులస్త్య ఉవాచ। 3-80-0x(1983)(18947)
అనేన తవ ధర్మజ్ఞ ప్రశ్రయేణ దమేన చ।
సత్యేన చ మహాభాగ తుష్టోస్మి తవ సువ్రత ॥ 3-80-1(18948)
యస్యేదృశస్తే ధర్మోఽయం పితృవాక్యాశ్రితోఽనఘ।
తేన పశ్యసి మాం పుత్ర ప్రీతిశ్చ పరమా త్వయి ॥ 3-80-2(18949)
అమోఘదర్శీ భీష్మాహం బ్రూహి కిం కరవాణి తే।
యద్వక్ష్యసి కురుశ్రేష్ఠ తస్య దాతాఽస్మి తేఽనఘ ॥ 3-80-3(18950)
భీష్మ ఉవాచ। 3-80-4x(1984)
ప్రీతే త్వయి మహాభాగ సర్వలోకాభిపూజితే।
కృతమిత్యేవ మన్యేఽహం యదహం దృష్టవాన్ప్రభుం ॥ 3-80-4(18951)
యది త్వహమనుగ్రాహ్యస్తవ ధర్మభృతాంవర।
సందేహం తే ప్రవక్ష్యామి తన్మే త్వం ఛేత్తుమర్హసి ॥ 3-80-5(18952)
అస్తి మే భగవన్కశ్చిత్తీర్థాని ప్రతి సంశయః।
తమహం శ్రోతుమిచ్ఛామి తద్భవాన్వక్తుమర్హతి ॥ 3-80-6(18953)
ప్రదక్షిణాం యః పృథివీం కరోత్యమరసన్నిభ।
కిం ఫలం తస్య విప్రర్షే తన్మే బ్రూహి తషోధన ॥ 3-80-7(18954)
పులస్త్య ఉవాచ। 3-80-8x(1985)
హంత తేఽహంప్రవక్ష్యామి యదృషీణాం పరాయణం।
తదేకాగ్రమనాస్తాత శృణు తీర్థేషు యత్ఫలం ॥ 3-80-8(18955)
యస్య హస్తౌ చ పాదౌ చ మనశ్చైవ సుసంయతం।
విద్యా తపశ్చ కీర్తిశ్చ స తీర్థఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-9(18956)
ప్రతిగ్రహాదపావృత్తః సంతుష్టో యేన కేనచిత్।
అహంకారనివృత్తశ్చ స తీర్థఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-10(18957)
అకల్కకో నిరారంభో లధ్వాహారో జితేంద్రియః।
విముక్తః సర్వపాపేభ్యః స తీర్థఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-11(18958)
అక్రోధనశ్చ రాజేంద్ర సత్యశీలో దృఢవ్రతః।
ఆత్మోపమశ్చ భూతేషు స తీర్ధఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-12(18959)
ఋషిభిః క్రతవః ప్రోక్తా దేవేష్విహ యథాక్రమం।
ఫలం చైవ యథాతత్త్వం ప్రేత్య చేహ చ సర్వశః ॥ 3-80-13(18960)
న తే శక్యా దరిద్రేణ యజ్ఞాః ప్రాప్తుం మహీపతే।
బహూపకరణా యజ్ఞా నానాసంభారవిస్తరాః ॥ 3-80-14(18961)
ప్రాప్యంతే పార్థివైరేతైః సమృద్ధైర్వా నరైః క్వచిత్।
నార్థన్యూనోపకరణైరేకాత్మభిరసంహతైః ॥ 3-80-15(18962)
యో దరిద్రైరపి విధిః శక్యః ప్రాప్తుం నరేశ్వర।
తుల్యో యజ్ఞఫలైః పుణ్యైస్తం నిబోధ యుధాంవర ॥ 3-80-16(18963)
ఋషీణాం పరమం గుహ్యమిదం భరతసత్తమ।
తీర్థాభిగమనం పుణ్యం యజ్ఞైరపి విశిష్యతే ॥ 3-80-17(18964)
అనపోష్య త్రిరాత్రాణి తీర్థాన్యనభిగంయ చ।
అదత్త్వా కాంచనం గాశ్చ దరిద్రో నామ జాయతే ॥ 3-80-18(18965)
అగ్నిష్టోమాదిభిర్యజ్ఞైరిష్ట్వా విపులదక్షిణైః।
న తత్ఫలమవాప్నోతి తీర్థాభిగమనేన యత్ ॥ 3-80-19(18966)
సర్వతీర్థేషు రాజేంద్ర తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతం।
పుష్కరం నామ విఖ్యాతం మహాభాగః సమావిశేత్ ॥ 3-80-20(18967)
దశకోటిసహస్రాణి తీర్థానాం వై మహామతే।
సాన్నిధ్యం పుష్కరే యేషాం త్రిసంధ్యం కురునందన ॥ 3-80-21(18968)
ఆదిత్యా వసవో రుద్రాః సాధ్యాశ్చ సమరుద్గణాః।
గంధర్వాప్సరసశ్చైవ నిత్యం సన్నిహితా విభో ॥ 3-80-22(18969)
యత్ర దేవాస్తపస్తప్త్వా దైత్యా బ్రహ్మర్షయస్తథా।
`తపోవిశేషైర్బహుభిః స్థానాన్యాపుర్మహౌజసః'।
దివ్యయోగా మహారాజ పుణ్యేన మహతాఽన్వితాః ॥ 3-80-23(18970)
మనసాభ్యేతుకామస్య పుష్కరాణి మనస్వినః।
పూయంతే సర్వపాపాని నాకపృష్ఠే చ పూజ్యతే ॥ 3-80-24(18971)
తస్మింస్తీర్థే మహాభాగో నిత్యమేవ పితామహః।
ఉవాస పరమప్రీతో దేవదానవసత్తమః ॥ 3-80-25(18972)
పుష్కరేషు మహాభాగ దేవాః సర్పిగణాః పురా।
సిద్ధిం సమభిసంప్రాప్తాః పుణ్యేన మహతాఽన్వితాః ॥ 3-80-26(18973)
తత్రాభిషేకం యః కుర్యాత్పితృదేవాంశ్చ తర్పయేత్।
సర్వపాపవినిర్ముక్తో బ్రహ్మలోకే చ పూజ్యతే ॥ 3-80-27(18974)
అప్యేకం భోజయేద్విప్రం పుష్కరారణ్యమాశ్రితః।
తేనాసౌ కర్మణా భీష్మ ప్రేత్ యచేహ చ మోదతే ॥ 3-80-28(18975)
శాకైర్మూలైః ఫలైర్వాఽపిచేన వర్తయతే స్వయం।
తద్వై దద్యాద్బ్రాహ్మణాయ శ్రద్ధావాననసూయకః।
తేనైవ ప్రాప్నుయాత్ప్రాజ్ఞో హయమేధఫలం నరః ॥ 3-80-29(18976)
`అపి వాఽప్యుదపాత్రేణ బ్రాహ్మణాన్స్వస్తి వాచయేత్।
తేనాపి పూజనేనాశు ప్రేత్యానంత్యాయ కల్పతే' ॥ 3-80-30(18977)
బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా వైశ్యాః శూద్రా వా రాజసత్తమ।
న వై యోనౌ ప్రజాయంతే స్నాతాస్తీర్థే మహాత్మనః ॥ 3-80-31(18978)
కార్తిక్యాం తు విశేషేణ యోఽభిగచ్ఛతి పుష్కరం।
`ఫలం తత్రాక్షయం తేన లభతే భరతర్షభ' ॥ 3-80-32(18979)
సాయంప్రాతః స్మరేద్యస్తు పుష్కరాణి కృతాంజలిః।
ఉపస్పృష్టం భవేత్తేన సర్వతీర్థేషు భారత।
ప్రాప్నుయాచ్చ నరో లోకాన్బ్రహ్మణః సదనేఽక్షయాన్ ॥ 3-80-33(18980)
జన్మప్రభృతియత్పాపం స్త్రియా వా పురుషస్ వా।
పుష్కరే స్నాతమాత్రస్య సర్వమేవ ప్రణశ్యతి ॥ 3-80-34(18981)
యథా సురాణాం సర్వేషామాదిస్తు మధుసూదనః।
తథైవ పుష్కరం రాజంస్తీర్థానామాదిరుచ్యతే ॥ 3-80-35(18982)
ఉష్య ద్వాదశవర్షాణి పుష్కరే నియతః శుచిః।
క్రతూన్సర్వానవాప్నోతి బ్రహ్మలోకం స గచ్ఛతి ॥ 3-80-36(18983)
యస్తు వర్షశతం పూర్ణమగ్నిహోత్రముపాసతే।
కార్తికీం వా వసేదేకాం పుష్కరే సమమేవ తత్ ॥ 3-80-37(18984)
[త్రీణి శృంగాణి శుభ్రాణి త్రీణి ప్రస్రవణాని చ।
పుష్కరాణ్యాదిసిద్ధాని న విద్మస్తత్ర కారణం ॥] 3-80-38(18985)
దుష్కరం పుష్కరం గంతుం దుష్కరం పుష్కరే తపః।
దుష్కరం పుష్కరే దానం వస్తుం చైవ సుదుష్కరం ॥ 3-80-39(18986)
ఉష్య ద్వాదశరాత్రం తు నియతో నియతాశనః।
ప్రదక్షిణముపావృత్య జంబూమార్గం సమావిశేత్ ॥ 3-80-40(18987)
జంబూమార్గం సమాక్శ్యి దేవర్షిపితృసేవితం।
అశ్వమేధమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-80-41(18988)
తత్రోష్య రజనీః పంచ కషష్ఠకాలక్షమీ నరః।
న దుర్గతిమవాప్నోతి విష్ణులోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-80-42(18989)
`తత్రగత్వా మహాప్రాజ్ఞః కుర్యాచ్ఛ్రాద్ధం దృఢవ్రతః।
వాజపేయమవాప్నోతి దుష్కృతం చాస్య నశ్యతి' ॥ 3-80-43(18990)
జంబూమార్గాదుపావృకత్యగచ్ఛేత్స్థండిలకాశ్రమం।
న దుర్గతిమవాప్నోతి బ్రహ్మలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-80-44(18991)
ఆగస్త్యం సర ఆసాద్య పితృదేవార్చనే రతః।
త్రిరాత్రోపోషితో రాజన్నగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-80-45(18992)
శాకవృత్తిః ఫలైర్వాఽపి కౌమారం విందతే పదం।
కణ్వాశ్రమం తతో గచ్ఛేచ్ధ్రీజుష్టం లోకపూజితం ॥ 3-80-46(18993)
ధర్మారణ్యం హి తత్పుణ్యమాద్యం చ భరతర్షభ।
యత్ర ప్రవిష్టమాత్రో వై సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ॥ 3-80-47(18994)
అర్చయుత్వా పితౄందేవాన్నియతో నియతాశనః।
సర్వకామసమృద్ధః స్యాద్యజ్ఞస్య ఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-48(18995)
ప్రదక్షిణం తతః కృత్వా యయాతిపతనం వ్రజేత్।
హయమేధస్య యజ్ఞస్య ఫంల ప్రాప్నోతి తత్ర వై ॥ 3-80-49(18996)
మహాకాలం తతో గచ్ఛేన్నియతో నియతాశనః।
కోటితీర్థముపస్పృశ్య హయమేధఫలం లభేత్ ॥ 3-80-50(18997)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞః స్థాణోస్తీర్థముమాపతేః।
నాంనా భద్రవటం నామ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం ॥ 3-80-51(18998)
తత్రాభిగంయ చేశానం గోసహస్రఫలం లభేత్।
మహాదేవప్రసాదాచ్చ గాణపత్యం చ విందతి ॥ 3-80-52(18999)
సమృద్ధమసపత్నం చ శ్రియా యుక్తం నరోత్తమః।
`రాజ్ఞాం చైవాధిపత్యం హి తత్ర గత్వా సమాప్నుయాత్ ॥' 3-80-53(19000)
నర్మదాం స సమాసాద్య నదీం త్రైలోక్యవిశ్రుతాం।
తర్పయిత్వా పితృందేవానగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-80-54(19001)
దక్షిమం సింధుమాసాద్య బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః।
అగ్నిష్టోమమవాప్నోతి విమానం చాధిరోహతి ॥ 3-80-55(19002)
చర్మణ్వతీం సమాసాద్య నియతో నియతాశనః।
రంతిదేవాభ్యనుజ్ఞాతమగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-80-56(19003)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞం హిమవత్సుతమర్బుదం।
పృథివ్యాం యత్రవై ఛిద్రం పూర్వమాసీద్యుధిష్ఠిర ॥ 3-80-57(19004)
తత్రాశ్రమో వసిష్ఠస్య త్రిషు లోకేషు విశ్రుతః।
తత్రోష్య రజనీమేకాం గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-80-58(19005)
పింగతీర్థముపస్పృశ్య బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః।
కపిలానాం నరశ్రేష్ఠ శతస్ ఫలమశ్నుతే ॥ 3-80-59(19006)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర ప్రభాసం లోకవిశ్రుతం।
`తీర్థం దేవగణైః పూజ్యమృషిభిశ్చ నిషేవితం' ॥ 3-80-60(19007)
దేవతానాం ముఖం వీర జ్వలనోఽనిలసారథిః।
దేవతానాం ముఖం వీర జ్వలనోఽనిలసారథిః ॥ 3-80-61(19008)
తస్మింస్తీర్థే నరః స్నాత్వా శుచిః ప్రయతమానసః।
అగ్నిష్టోమాతిరాత్రాభ్యాం ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః ॥ 3-80-62(19009)
తతో గత్వా సరస్వత్యాః సాగరస్య చ సంగమే।
గోసహస్రఫలం తస్య స్వర్గలోకం చ విందతి।
ప్రభయా దీప్యతే నిత్యమగ్నివద్భరతర్షభ ॥ 3-80-63(19010)
వరదానం తతో గచ్ఛేత్తీర్థం భరతసత్తమ।
విష్ణోర్దుర్వాససా యత్ర వరో దత్తో యుధిష్ఠిర।
ప్రభాసతే యథా సోమః సోశ్వమేధం చ విందతి ॥ 3-80-64(19011)
వరదానం తతో గచ్ఛేత్తీర్థం భరతసత్తమ।
విష్ణోర్దుర్వాససా యత్ర వరో దత్తో యుధిష్ఠిర।
వరదానే నరః స్నాత్వా గోసహస్రఫంల లభేత్ ॥ 3-80-65(19012)
తతో ద్వారవతీం గచ్ఛేన్నియతో నియతాశనః।
పిండారకే నరః స్నాత్వా లభేద్బహుసువర్ణకం ॥ 3-80-66(19013)
తస్మింస్తీర్థే మహాభాగ పద్మలక్షణలక్షితాః।
అద్యాపి ముద్రా దృశ్యంతే తదద్భుతమరిందమ ॥ 3-80-67(19014)
త్రిశూలాంకాని పద్మాని దృశ్యంతే కురునందన।
మహాదేవస్య సాంనిధ్యం తత్ర వై పురుషర్షభ ॥ 3-80-68(19015)
సాగరస్య చ సింధోశ్చ సంగమం ప్రాప్య దుర్లభం।
తీర్థే సలిలరాజస్య స్నాత్వా ప్రయతమానసః ॥ 3-80-69(19016)
తర్పయిత్వా పితౄందేవానృషీంశ్చ భరతర్షభ।
ప్రాప్నోతి వారుణం లోకం దీప్యమానం స్వతేజసా ॥ 3-80-70(19017)
శంకుకర్ణేశ్వరం దేవమర్చయిత్వా యుధిష్ఠిర।
అశ్వమేధాద్దశగుణం ప్రవదంతి మనీషిణః ॥ 3-80-71(19018)
ప్రదక్షిణముపావృత్య గచ్ఛేత భరతర్షభ।
తీర్థం కురువరశ్రేష్ఠ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం ॥ 3-80-72(19019)
శమీతి నాంనా విఖ్యాతం సర్వపాపప్రణాశనం।
తత్రబ్రహ్మాదయో దేవా ఉపాసంతే మహేశ్వరం ॥ 3-80-73(19020)
తత్రస్నాత్వాఽర్చయిత్వా చ రుద్రం దేవగణైర్వృతం।
జన్మప్రభృతియత్పాపం తత్స్నాతస్య ప్రణశ్యతి ॥ 3-80-74(19021)
శమీ చాత్రనరశ్రేష్ఠ సర్వదేవైరభిష్టుతా।
తత్ర స్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర హయమేధమవాప్నుయాత్ ॥ 3-80-75(19022)
గత్వా యత్రమహాప్రాజ్ఞ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా।
పురా శౌచం కృతంరాజన్హత్వా దైవతకంటకాన్ ॥ 3-80-76(19023)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ వసోర్ధారామభిష్టుతాం।
గమనాదేవతస్యాం హి హయమేధఫలం లభేత్ ॥ 3-80-77(19024)
స్నాత్వా కురువరశ్రేష్ఠ ప్రయతాత్మా సమాహితః।
తర్ప్య దేవాన్పితౄంశ్చైవ విష్ణులోకే మహీయతే ॥ 3-80-78(19025)
తీర్థే చాత్ర సర పుణ్యం వసూనాం భరతర్షభ।
తత్ర స్నాత్వా చ పీత్వా చ వసూనాం సంమతోభవేత్ ॥ 3-80-79(19026)
సింధూత్తమమితి ఖ్యాతం సర్వపాపప్రణాశనం।
తత్ర స్నాత్వా నరశ్రేష్ఠ లభేద్బహుసువర్ణకం ॥ 3-80-80(19027)
బ్రహ్మతీర్థం సమాసాద్య శుచిః శీలసమన్వితః।
బ్రహ్మలోకమవాప్నోతి గతిం చ పరమాం వ్రజేత్ ॥ 3-80-81(19028)
కుమారికాణాం శక్రస్య తీర్థం సిద్ధనిషేవితం।
తత్ర స్నాత్వా నరః క్షిప్రం స్వర్గలోకమవాప్నుయాత్ ॥ 3-80-82(19029)
రేణుకాయాశ్చ తత్రైవ తీర్థం సిద్ధనిషేవితం।
తత్ర స్నాత్వా భవేద్విప్రో నిర్మలశ్చంద్రమా యథా ॥ 3-80-83(19030)
అథ పంచనదం గత్వా నియతో నియతాశనః।
పంచయజ్ఞానవాప్నోతి క్రమశో యేఽనుకీర్తితాః ॥ 3-80-84(19031)
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర భీమాయాః స్థానముత్తమం।
తత్రస్నాత్వా న యోన్యాం వై భవేద్భరతసత్తమ ॥ 3-80-85(19032)
దేవ్యాః పుత్రో భవేద్రాజంస్తప్తకుండలభూషణః।
గవాం శతసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః ॥ 3-80-86(19033)
గిరికుంజం సమాసాద్య త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం।
పితామహం నమస్కృత్య గోసహస్రఫలం లభేత్ ॥ 3-80-87(19034)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ విమలం తీర్థముత్తమం।
అద్యాపి యత్రదృశ్యంతే మత్స్యాః సౌవర్ణరాజతాః ॥ 3-80-88(19035)
తత్ర స్నాత్వా నరః క్షిప్రం వాసవం లోకమాప్నుయాత్।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా గచ్ఛేత పరమాం గతిం ॥ 3-80-89(19036)
వితస్తాం చ సమాసాద్య సంతర్ప్య పితృదేవతాః।
నరః ఫలమవాప్నోతి వాజపేయస్య భారత ॥ 3-80-90(19037)
కాశ్మీరష్వేవ నాగస్య భవనం తక్షకస్య చ।
వితస్తాఖ్యమితి ఖ్యాతం సర్వపాపప్రమోచనం ॥ 3-80-91(19038)
తత్రస్నాత్వా నరో నూనం వాజపేయమవాప్నుయాత్।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా గచ్ఛేచ్చ పరమాం గతిం ॥ 3-80-92(19039)
తతో గచ్ఛేత మలదాం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతాం।
పశ్చిమాయాం తు సంధ్యాయాముపస్పృశ్య యథావిధి ॥ 3-80-93(19040)
చరుం సప్తార్చిషే రాజన్యథాశక్తి నివేదయేత్।
పితౄణామక్షయం దానం ప్రవదంతి మనీషిణః ॥ 3-80-94(19041)
ఋషయః పితరో దేవా గంధర్వాప్సరసాం గణాః।
గుహ్యకాః కిన్నరా యక్షాః సిద్ధా విద్యాధరా నరాః ॥ 3-80-95(19042)
రాక్షసా దితిజా రుద్రా బ్రహ్మా చ మనుజాధిప।
నియతః పరమాం దీక్షామాస్థాయాబ్దసహస్రికీం ॥ 3-80-96(19043)
విష్ణోః ప్రసాదనం కుర్వంశ్చరుం చ శ్రపయంస్తథా।
సప్తభిః సప్తభిశ్చైవ ఋగ్భిస్తుష్టావ కేశవం ॥ 3-80-97(19044)
దదావష్టగుణైశ్వర్యం తేషాం తుష్టస్తు కేశవః।
యథాభిలషితానన్యాన్కామాందత్వా మహీపతే ॥ 3-80-98(19045)
తత్రైవాంతర్దధే దేవో విద్యుదభ్రేషు వై యథా।
నాంనా సప్తచరుం తేన ఖ్యాతం లోకేషు భారత ॥ 3-80-99(19046)
గవాం శతసహస్రేణ రాజసూయశతేన చ।
అశ్వమేధసహస్రేణ శ్రేయాన్సప్తార్చిషే చరుః ॥ 3-80-100(19047)
తతో నివృత్తో రాజేంద్ర రుద్రం పదమథావిశేత్।
అర్చయిత్వామహాదేవమశ్వమేధఫలం లభేత్। 3-80-101(19048)
మణిమంతం సమాసాద్య బ్రహ్మచారీ సమాహితః।
ఏకరాత్రోపితో రాజన్నగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-80-102(19049)
అథ గచ్ఛేత రాజేంద్ర దేవికాం లోకవిశ్రుతం।
ప్రసూతిర్యత్ర విప్రాణాం శ్రూయతే భరతర్షభ ॥ 3-80-103(19050)
త్రిశూలపాణఏః స్థానం చ త్రిషు లోకేషు విశ్రుతం।
దేవికాయాం నరః స్నాత్వా సమభ్యర్చ్య మహేశ్వరం ॥ 3-80-104(19051)
యథాశక్తి చరుం తత్ర నివేద్య భరతర్షభ।
సర్వకామసమృద్ధస్య యజ్ఞస్య లభతే ఫలం ॥ 3-80-105(19052)
కామాఖ్యం తత్ర రుద్రస్య తీర్థం దేవనిషేవితం।
తత్రస్నాత్వా నరః క్షిప్రం సిద్ధిం ప్రాప్నోతి భారత ॥ 3-80-106(19053)
యజనం యాజనం చైవతథైవ బ్రహ్మబాలుకం।
పుష్పాంభశ్చ ఉపస్పృశ్య న శోచేన్మరణం గతః ॥ 3-80-107(19054)
అర్ధయోజనవిస్తారాం పంచయోజనమాయతాం।
ఏతాం హి దేవికామాహుః పుణ్యాం దేవర్షిసేవితాం ॥ 3-80-108(19055)
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ దీర్ఘసత్రం యథాక్రమం।
తత్ర బ్రహ్మాదయో దేవాః సిద్ధాశ్చ పరమర్షపః।
దీర్ఘసత్రముపాసంతే దీక్షితా నియతవ్రతాః ॥ 3-80-109(19056)
గమనాదేవ రాజేంద్ర దీర్ఘసత్రమరిందమ।
రాజసూయాశ్వమేధాభ్యాం ఫలం ప్రాప్నోతి భారత ॥ 3-80-110(19057)
తతో వినశనం గచ్ఛేన్నియతో నియతాశనః।
గచ్ఛత్యంతర్హితా యత్రమేరుపృష్ఠే సరస్వతీ ॥ 3-80-111(19058)
చమసేఽథ శివోద్భేదే నాగోద్భేదే చ దృశ్యతే।
`తత్ర స్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర ద్యోతతే శశివత్వదా।'
స్నాత్వా తు చమసోద్భేదే అగ్నిష్టోమఫలం లభేత్ ॥ 3-80-112(19059)
శివోద్భేదే నరః స్నాత్వా గోసహస్రఫంల లభేత్।
నాగోద్భేదే నరః స్నాత్వా నాగలోకమవాప్నుయాత్ ॥ 3-80-113(19060)
శశయానం చ రాజేంద్రతీర్థమాసాద్య దుర్లభం।
శతరూపప్రతిచ్ఛన్నాః పుష్కరా యత్ర భారత ॥ 3-80-114(19061)
సరస్వత్యాం మహారాజ శతం సంవత్సరం చ తే।
దృశ్యంతే భరతశ్రేష్ఠ వృత్తాం వై కార్తికీం సదా ॥ 3-80-115(19062)
తత్రస్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర ద్యోతతే శశివత్సదా।
గోసహస్రఫలం చైవ ప్రాప్నుయాద్భరతర్షభ ॥ 3-80-116(19063)
కుమారకోటీమాసాద్య నియతః కురునందన।
తత్రాభిషేకం కుర్వీత పితృదేవార్చనే రతః ॥ 3-80-117(19064)
గవామయుతమాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్।
తతో గచ్ఛేత ధర్మజ్ఞ రుద్రకోటిం సమాహితః ॥ 3-80-118(19065)
పురా యత్ర మహారాజ మునికోటిః సమాగతా।
హర్షేణ మహతాఽఽవిష్టా రుద్రదర్శనకాంక్షయా ॥ 3-80-119(19066)
అహంపూర్వమహంపూర్వం ద్రక్ష్యామి వృషభధ్వజం।
ఏవం సంప్రస్థితా రాజన్నృషయః కిల భారత ॥ 3-80-120(19067)
తతో యోగీశ్వరేణాపి యోగమాస్థాయ భూపతే।
తేషాం మన్యుప్రణాశార్థమృషీణాం భావితాత్మనాం ॥ 3-80-121(19068)
స్రష్టా కోటీస్తు రుద్రాణామృషీణామగ్రతః స్థితా।
మయా పూర్వతరం దృష్ట ఇతితే మేనిరే పృథక్ ॥ 3-80-122(19069)
తేషాం తుష్టో మహాదేవో మునీనాం భావితాత్మనాం।
భక్త్యా పరమయా రాజన్వరం తేషాం ప్రదిష్టవాన్ ॥ 3-80-123(19070)
అద్యప్రభృతి యుష్మాకం ధర్మవృద్ధిర్భవిష్యతి।
తత్రస్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర రుద్రకోట్యాం నరః శుచిః ॥ 3-80-124(19071)
అశ్వమేధమవాప్నోతి కులం చైవ సముద్ధరేత్।
తతో గచ్ఛేత రాజేంద్ర సంగమం లోకవిశ్రుతం ॥ 3-80-125(19072)
సరస్వత్యా మహాపుణ్యం కేశవం సముపాసతే।
యత్రబ్రహ్మాహయో దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః ॥ 3-80-126(19073)
అభిగచ్ఛంతి రాజేంద్ర చైత్రశుక్లచతుర్దశీం।
తత్రస్నాత్వా నరవ్యాఘ్ర విందేద్బహుసువర్ణకం।
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా బ్రహ్మలోకం చ గచ్ఛతి ॥ 3-80-127(19074)
ఋషీణాం యత్ర సత్రాణి సమాప్తాని నరాధిప।
తత్రావసానమాసాద్య గోసహస్రఫలం లభేత్ । 3-80-128(19075)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి తీర్థయాత్రాపర్వణి అశీతితమోఽధ్యాయః ॥ 80 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-80-10 అపావృత్తో నివృత్తః। సంతుష్టో నియతః శుచిరితి క. ధ. పాఠః ॥
3-80-11 అకల్కకః దంభాదిహీనః ॥
3-80-20 నృలోకే దేవదేవస్య తీర్థమితి ఝ. పాఠః
॥ 3-80-27 పితృదేవార్చనే రతః ఇతి ఝ. పాఠః ॥
3-80-35 ఉపస్పృష్టం స్నాతం భవేత్ ॥
3-80-33 ఉష్య వాసం కృత్వా ॥
3-80-36 పుణ్యం స్థానముమాపతేరితి ధ. పాఠః ॥
3-80-51 పికతీర్థమితి ధ. పాఠః ॥
3-80-59 తస్మింస్తీర్థే నరః స్నాత్వా పుణ్యలక్షణలక్షితః ఇతి ధ. పాఠః ॥ 3-80-67 దమీతీతి ప్రమీతీతి క్రమేణ క. ధ. పాఠః ॥ 3-80-73 భద్రతుంగం సమాసాద్యేతి ఝ. పాఠః। అవాప్నోతి సుకృతీ విరజానర ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-80-81 శ్రీకుండం తుం సమాసాద్యేతి ఝ. పాఠః ॥
3-80-93 తతో గచ్ఛేత బడబామితి ఝ. పాఠః ॥
3-80-101 భద్రపాదముపవిశేదితి ధ. పాఠః ॥
3-80-107 పుష్పజాయాముపస్పృశ్యేతి ధ. పాఠః ॥
3-80-109 దక్షిణాభిర్యతవ్రతా ఇతి క. ధ. పాఠః ॥
3-80-112 చమసే చమసోద్భేదే ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-80-114 శతహ్రదం చ రాజేంద్రేతి క. ధ.పాఠః ॥
3-80-118 గవాం మేధమవాప్నోతీతి క. ధ. పాఠః ॥
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.